De luchtvaartsector staat aan de vooravond van een moeilijke winter. De brandstofprijzen zijn sterk gestegen, verschillende luchtvaartmaatschappijen verminderen het aantal vluchten en vanaf 1 januari veranderen ook de vliegbelastingen in Nederland en België. Dat klinkt als een recept voor duurdere vliegtickets. Toch is het niet vanzelfsprekend dat vakantiegangers deze winter voor iedere vliegreis meer gaan betalen. De verschillen tussen bestemmingen, luchtvaartmaatschappijen en vertrekluchthavens kunnen juist behoorlijk groot worden.
Wordt vliegen vanaf Nederland en België deze winter echt duurder?
Gepubliceerd op 12 oktober 2026 / Geschreven door Patrick van Zundert
Kerosine is flink duurder geworden
De belangrijkste oorzaak van de kostenstijgingen is de prijs van vliegtuigbrandstof. Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de brandstofkosten van luchtvaartmaatschappijen sterk opgelopen. Volgens Ryanair-topman Michael O’Leary lag de prijs van kerosine begin oktober ongeveer 50 procent boven het niveau van vóór de oorlog. Tijdens een bijeenkomst van Europese luchtvaartmaatschappijen op 8 oktober waarschuwde hij dat de hogere prijzen nog geruime tijd kunnen aanhouden.
Brandstof vormt een aanzienlijk deel van de operationele kosten van een luchtvaartmaatschappij. Vooral prijsvechters zijn gevoelig voor veranderingen, omdat zij hun vliegtickets tegen relatief lage tarieven aanbieden. Sommige maatschappijen hebben een deel van hun toekomstige brandstofverbruik vooraf tegen vaste prijzen ingekocht. Daardoor merken ze de prijsstijgingen niet allemaal op hetzelfde moment. Zodra dergelijke contracten aflopen, kunnen de hogere kosten alsnog doorwerken.
Luchtvaartmaatschappijen kunnen een deel van de kosten opvangen door efficiënter te vliegen of genoegen te nemen met lagere winstmarges. Uiteindelijk zullen ze proberen de extra kosten waar mogelijk aan de passagiers door te berekenen. Of dat lukt, hangt vooral af van de vraag naar tickets en de concurrentie op een route.
Minder vluchten kunnen de prijzen opdrijven
Een tweede ontwikkeling is dat verschillende Europese luchtvaartmaatschappijen hun capaciteit voor het winterseizoen beperken. EasyJet heeft begin oktober bekendgemaakt nog eens 600.000 tot 700.000 stoelen uit de winterdienstregeling te halen. Samen met eerder aangekondigde verminderingen gaat het om ongeveer 1,4 miljoen stoelen. Ook Ryanair heeft besloten op bepaalde momenten minder te vliegen.
Daar komt bij dat KLM wegens onderhoudsproblemen preventief vluchten uit de winterdienstregeling schrapt. De maatschappij wil daarmee voorkomen dat passagiers op het laatste moment met annuleringen worden geconfronteerd. Welke bestemmingen en hoeveel vluchten hierdoor precies worden geraakt, is nog niet volledig duidelijk.
Minder beschikbare stoelen kunnen leiden tot hogere ticketprijzen. Zeker op populaire routes kan het wegvallen van een vlucht ervoor zorgen dat de resterende plaatsen sneller worden verkocht. Dat betekent echter niet dat alle tickets duurder worden. De winter is buiten de schoolvakanties traditioneel een periode met een lagere vraag naar vliegreizen. Op routes waar luchtvaartmaatschappijen nog voldoende capaciteit aanbieden, blijven aanbiedingen en goedkope tickets daarom mogelijk.
Vanaf januari verandert de Nederlandse vliegbelasting
Voor reizigers die vanaf een Nederlandse luchthaven vertrekken, komt daar vanaf 1 januari 2027 een verandering bij. De huidige vliegbelasting bedraagt € 30,25 per vertrekkende passagier, ongeacht de bestemming. Vanaf volgend jaar worden drie tarieven gehanteerd, waarbij de afstand tot de eindbestemming bepalend is.
Voor korte vluchten gaat het tarief naar € 31,04. Voor middellange vluchten wordt dat € 49,87 en voor langeafstandsvluchten heeft het kabinet een tarief van € 59,43 voorgesteld. Dat laatste bedrag is nog afhankelijk van parlementaire goedkeuring. Eerder was voor lange vluchten een bedrag van € 74,81 voorzien.
Voor een gezin van vier personen dat vanuit Nederland naar een bestemming in de middellange afstandscategorie vliegt, betekent de nieuwe belasting een extra bedrag van € 78,48 ten opzichte van 2026. Bij verre bestemmingen kan het verschil nog groter zijn. Opvallend is dat voor bijvoorbeeld de Canarische Eilanden en de Caribische delen van het Koninkrijk uitzonderingen gelden, waardoor reizigers daar niet automatisch het hoogste tarief betalen.
De belasting geldt voor vertrek vanaf Nederlandse luchthavens. Dat betekent dat ook Eindhoven, Rotterdam The Hague Airport en andere Nederlandse vertrekluchthavens met deze tarieven te maken krijgen.
Ook België verhoogt de vliegtaks
In België verandert de situatie eveneens vanaf 1 januari 2027. De federale belasting voor vertrekkende vliegtuigpassagiers wordt voor vluchten van meer dan 500 kilometer verhoogd van € 5 naar € 10. Voor kortere vluchten geldt momenteel al een tarief van € 10. Daardoor krijgen vrijwel alle vertrekkende passagiers volgend jaar met hetzelfde belastingbedrag te maken.
Dat verschil maakt Belgische luchthavens op het gebied van vliegbelasting relatief aantrekkelijk voor verre reizen. Terwijl een vertrek vanuit Nederland naar bijvoorbeeld Thailand of de Verenigde Staten met een aanzienlijk hogere belasting wordt belast, blijft de Belgische vliegtaks op € 10 per vertrekkende passagier. Dat betekent overigens niet dat dezelfde vlucht vanuit Brussel automatisch goedkoper is. Het aanbod, de luchthavenkosten en vooral de tarieven van de luchtvaartmaatschappijen zijn uiteindelijk veel belangrijker voor de totale ticketprijs.
Voor reizigers uit Zuid-Nederland blijft het daarom interessant om ook Brussels Airport en Charleroi mee te nemen in een prijsvergelijking. Daarbij moeten de reiskosten naar de luchthaven, parkeertarieven en eventuele extra bagagekosten wel worden meegerekend.
Wanneer worden vliegtickets waarschijnlijk duurder?
De grootste kans op hogere ticketprijzen ontstaat wanneer verschillende ontwikkelingen samenkomen. Als een luchtvaartmaatschappij te maken krijgt met duurdere brandstof, hogere belastingen en minder beschikbare stoelen, wordt het moeilijker om goedkope tickets aan te bieden. Vooral tijdens de kerstvakantie, voorjaarsvakantie en andere drukke vertrekperiodes kunnen dergelijke kostenstijgingen sneller merkbaar worden.
Op minder populaire routes kan het tegenovergestelde gebeuren. Luchtvaartmaatschappijen willen hun vliegtuigen zo goed mogelijk vullen en kunnen daarom besluiten om tickets juist goedkoper aan te bieden. Ook nieuwe concurrentie op een bestemming kan de prijzen drukken, zelfs wanneer de operationele kosten stijgen.
De waarschuwingen uit de luchtvaartsector wijzen duidelijk op toenemende prijsdruk, maar daarmee is nog niet aangetoond dat de gemiddelde ticketprijs vanaf Schiphol, Eindhoven, Brussel of Charleroi deze winter daadwerkelijk hoger ligt dan een jaar geleden. Daarvoor moeten vergelijkbare vluchten met dezelfde reisdata, bagagevoorwaarden en boekingsmomenten worden onderzocht.
Wat betekent dit voor reizigers?
Wie deze winter wil vliegen, doet er verstandig aan om niet uitsluitend naar de geadverteerde vanafprijs te kijken. Vooral bij prijsvechters kunnen bagage, stoelreservering en andere extra’s een aanzienlijk deel van de uiteindelijke reissom vormen. Ook een vlucht vanaf een buitenlandse luchthaven is niet automatisch voordeliger zodra vervoer en parkeren worden meegerekend.
Voor reizen vanaf januari is het bovendien verstandig om rekening te houden met de nieuwe vliegbelastingen. Die maken vooral het verschil bij verre bestemmingen. De verwachting dat vliegen duurder wordt, is dus goed te verklaren vanuit de stijgende kosten. Maar voor individuele reizigers blijft de werkelijke prijs afhankelijk van de route, de vertrekdatum en de beschikbaarheid van tickets. Juist daarom kan het prijsverschil tussen twee luchthavens of twee vertrekdagen deze winter groter zijn dan de algemene prijsontwikkeling doet vermoeden.